Wat staat u te wachten?
Joint Care bij het Gelre Zutphen, stap voor stap

Het Gelre Ziekenhuis biedt kniepatiënten het ‘Joint Care’-programma. Uitgangspunt van Joint Care is, dat u samen met drie andere kniepatiënten op dezelfde dag opgenomen wordt in het ziekenhuis, op dezelfde dag geopereerd wordt en vervolgens samen de revalidatie start. Zo kunt u ervaringen en onzekerheden delen, maar ook elkaar motiveren. Daarnaast kunt u een coach aanstellen, bijvoorbeeld uw partner, een familielid of vriend, die ook buiten de bezoekuren aanwezig mag zijn om u te ondersteunen. Orthopedisch chirurg Henk van Cappelle, verpleegkundige Monika Eijkelkamp en fysiotherapeut Wim Maljers nemen kort, stap voor stap, het traject met u door. Zo weet u alvast wat u kunt verwachten!

De huisarts of fysiotherapeut verwijst u naar de polikliniek orthopedie van het Gelre Ziekenhuis. Daar wordt u onderzocht door een orthopedisch chirurg, bijvoorbeeld Henk van Cappelle.

Henk: “Ik kijk naar wat de huisarts of fysiotherapeut heeft bevonden en stel daarna zelf een diagnose. De röntgenfoto is daarbij het belangrijkste. Op basis daarvan bekijk ik uw mogelijkheden: misschien kunt u met oefeningen nog veel bereiken, anders is een operatie geboden. Op dat moment informeer ik u alvast over het proces. U hoeft ook niet direct te beslissen of u een prothese wilt; het is sowieso uw eigen keuze en u kunt er rustig over nadenken. Ik zeg altijd: met een versleten knie kunt u 100 worden, maar met een prothese gaat dat een stuk pijnlozer en prettiger…”

Voorlichting voor aanvang van het traject

Wanneer u een beslissing heeft gemaakt en het zeker is dat u geopereerd wordt, krijgt u een afspraak bij de doktersassistente. U krijgt dan een informatiepakket dat alles over de operatie en revalidatie bevat. Ook krijgt u dan direct alle afspraken die nodig zijn: met de verpleegkundige, de anesthesist en natuurlijk wordt de operatiedatum vastgesteld. Die is meestal 4 tot 8 weken na de indicatie. Voor de meesten is dat precies goed. Sommigen vinden het zelfs te snel… Maar vóór alles wordt u eerst uitgenodigd voor een voorlichtingsbijeenkomst waarop u alles te horen krijgt wat u moet en wilt weten.

Monika: “Iedereen doet zijn of haar verhaal tijdens de voorlichtingsbijeenkomst. De orthopeed, anesthesist, fysiotherapeut en verpleegkundige. Alles komt aan bod: het traject van dag tot dag, de verschillende vormen van pijnbestrijding, hoe de operatie verloopt, etc. Dat staat ook allemaal in het informatiepakket, maar we weten hoe fijn mensen het vinden het ook te horen. Ook ontmoet u de mensen met wie u in Joint Care zit.”

Wim: “In het informatiepakket zit ook een zorgboekje, een soort fysiotherapeutisch paspoort. Heel belangrijk, want dat is de schakel tussen ons en de eerstelijns fysiotherapeut die uw behandeling thuis coördineert. Vóór de operatie schrijft uw fysiotherapeut in het zorgboekje hoe uw thuissituatie is, hoe uw conditie is en welke oefeningen u eventueel al doet. Met die informatie kunnen wij de behandeling in het ziekenhuis goed afstemmen op uw persoonlijke situatie. Na de operatie vullen wij in hoe de revalidatie gaat tot de dag dat u weer naar huis gaat. Zo weet uw eerstelijns fysiotherapeut wat nodig is als u thuis verder herstelt. U merkt van al die communicatie niets, behalve dat uw revalidatie gesmeerd verloopt!”

Het verpleegkundig spreekuur

Vóór de operatie heeft u ook nog een afspraak met de verpleegkundige en de anesthesist. Meestal is dat op dezelfde dag, zodat u ook maar één keer naar het ziekenhuis hoeft. De anesthesist onderzoekt en bespreekt met u wat voor soort anesthesie voor u het beste is: een ruggenprik of volledige narcose. Monika vertelt wat het verpleegkundig spreekuur inhoudt.

Monika: “Als u nog vragen heeft naar aanleiding van de voorlichting of het foldermateriaal, kunt u die tijdens het spreekuur rustig stellen. Daarnaast nemen wij een uitgebreide vragenlijst met u door om in kaart te brengen wat nodig is, bijvoorbeeld thuiszorg of een plek in het verpleeg/verzorgingshuis als ontslag naar huis nog niet mogelijk is. Zo kunnen we alles goed coördineren.”

Opname in het ziekenhuis en de operatie

Eén dag vóór de operatie is de opnamedag. U wordt ontvangen en de laatste onderzoeken vinden plaats. De fysiotherapeut neemt enkele oefeningen met u door voor na de operatie, zodat u alvast weet waar u mee moet beginnen. Ook maakt u (opnieuw) kennis met de personen in uw ’Joint Care’-groepje. Daarna mag u weer naar huis, maar u kunt natuurlijk ook blijven. Dat is aan uzelf.

Dan: de operatiedag. Bijna iedereen ziet daar tegenop. Het is ook niet niks. Maar alle vaste aanspreekpunten waar u inmiddels aan gewend bent, de verpleegkundige, de fysiotherapeuten en anderen, zijn in de buurt als u iets wilt vragen of nodig heeft. En u kunt natuurlijk ook weer praten met u mede-kniepatiënten. Voor de operatie zelf hoeft u eigenlijk nauwelijks zenuwachtig te zijn…

Henk: “De kans op complicaties bij een knieoperatie is gelukkig erg klein. En zelfs als er iets niet goed gaat, kunnen we dat meestal vrij eenvoudig corrigeren. Trombose en een infectie van de prothese zijn de meest gevreesde complicaties, maar komen slechts heel incidenteel voor. Natuurlijk nemen we alle maatregelen om deze complicaties te voorkomen. En de operatie is, hoewel wij als chirurgen natuurlijk enige routine hebben opgebouwd, elke keer weer een uitdaging. We zijn dus altijd volledig scherp.”

Na afloop van de operatie

Na de operatie gaat u naar de uitslaapkamer en vervolgens naar de verpleegafdeling. Daar gaat u direct aan het werk; de fysiotherapeut komt langs en de verpleegkundige verleent de eerste zorg en doet de eerste controles.

Monika: “Bij terugkomst op de afdeling controleren wij uw bloeddruk, pijnklachten, etc.”

Wim: “En ik maak wederom duidelijk dat het nu eigenlijk pas begint. We beginnen direct met het buigen van uw knie. Daar is een apparaat voor dat u zelf bedient.”

Monika: “De eerste nacht is vaak niet prettig; u moet op uw rug blijven liggen en het drukverband geeft geen fijn gevoel.”

Herstel na de operatie

Twee dagen na de operatie is de dag dat u uit bed komt. Bij sommigen duurt dat een dag langer; dat hangt af van uw eigen conditie en harde werk! De dag daarna trekt u uw eigen kleren alweer aan en doet u meer oefeningen op uw benen. U oefent met krukken, bijvoorbeeld traplopen. Weer een dag later gaat u al met ontslag en kunt u naar huis of een andere vervolgplek. Gedurende die dagen wordt u regelmatig bezocht door alle betrokkenen, inclusief de chirurg die u geopereerd heeft. En de dag nadat u ontslagen bent, belt de verpleegkundige even om te horen hoe het is en of u nog vragen heeft. Want u zult zien: als u thuis bent, denkt u: ‘O ja! Dat had ik ook nog willen weten!’

Monika: “Het ‘Joint Care’-programma werkt: voor ons is het een strakke werkwijze die ervoor zorgt dat we onderling goed communiceren. Iedereen is van uw situatie op de hoogte. U zult dus van mij nooit iets anders horen dan van bijvoorbeeld de fysiotherapeut.”

Wim: “En u wordt extra gestimuleerd en gemotiveerd om aan de slag te gaan door uw coach en uw groepsgenoten. De kans is ook groot dat u nieuwe vrienden maakt; veel mensen die samen in Joint Care zaten, blijven elkaar zien.”

Henk: “Na ontslag uit het ziekenhuis houden we u, hetzij iets meer van een afstand, goed in de gaten. U komt nog een aantal keer langs voor controle bij de fysiotherapeut. Meestal gaat het herstel voorspoedig, maar mocht er toch een serieus probleem zijn, sta ik altijd stand-by.”