Orthopedisch chirurg Corné van Loon:

“Een knieprothese maakt het verschil tussen een ellendig en een gelukkig leven”

Corné van Loon is sinds 2001 orthopedisch chirurg, een medisch specialist die alles afweet van het menselijk bewegingsapparaat. Zijn specialisatie is de knie. Hij ziet, onderzoekt en opereert de patiënt als dat nodig is. Per jaar plaatst hij zo'n 80 tot 100 knieprothesen. Het totale aantal over zijn hele carrière schat hij op 800. “De knie is het mooiste en mechanisch meest complexe gewricht,” aldus Corné. Een gesprek.

Wordt de ingreep na 800 knieprothesen ‘makkelijk’?

Ook al is de prothese steeds hetzelfde, elke knie is weer anders. Bij veel patiënten is de knie of het type slijtage weer anders, en dat is bepalend voor de manier waarop de prothese geplaatst moet worden. Zo kan het nooit een routineklus worden. En dat mag ook niet. Het gaat om de kwaliteit, niet de kwantiteit. Elke patiënt verdient mijn volledige concentratie.”

Wanneer heeft iemand een versleten knie?

“De medische term voor een versleten gewricht is ‘artrose’. Als iemand artrose heeft in de knie, gaat dat gepaard met hevige, zelfs invaliderende pijnen. Wanneer je niet meer aan nachtrust toekomt vanwege de pijn, is het hoog tijd om een orthopedisch chirurg te bezoeken.

Of als je merkt dat je activiteitenniveau naar beneden gaat. Als je bijvoorbeeld minder dan 1 km kunt lopen met pijn, kun je daaraan merken dat je knie is versleten. En artrose geneest nooit! Het wordt alleen maar erger...”

Wat is het resultaat van de operatie?

“Een pijnloze knie die je weer gewoon dagelijks kunt gebruiken. Dat is ook precies wat elke patiënt wil. Mensen ervaren het als een verlossing. Zij hebben letterlijk helse pijnen doorstaan en zijn enorm opgelucht wanneer ze weer gewoon kunnen lopen.

Zij vragen me ook wat zij na de operatie weer kunnen. Het antwoord op die vraag is probleemloos 2 á 3 uur lopen. Voor veruit de meeste mensen is dat genoeg. Soms zijn ze al blij dat ze gewoon weer zelf boodschappen kunnen doen.

Natuurlijk kunnen ze dat nog niet direct na de operatie. Eerst moet een patiënt ongeveer 6 weken met krukken lopen. Het duurt in totaal zo'n 12 maanden voordat de knie weer optimaal gebruikt kan worden.”

Kan het ook te laat zijn om hulp te zoeken?

Het is technisch vrijwel altijd mogelijk om een knieprothese te plaatsen, maar door een hoge leeftijd en/of bijkomende ziekten zoals diabetes, hart-en vaatziekten en huidproblemen kunnen de risico’s te groot worden en wordt van een operatie afgezien. Hierover beslist de anesthesioloog.

Hoe ontstaat een versleten knie?

“Een knie is mechanisch zó sterk, dat die minstens 100 jaar hoort mee te gaan. Toch zijn er verschillende oorzaken te noemen:

- iemand die O- benen heeft, loopt b.v. een verhoogd risico op artrose aan de binnenkant van de knie;

- iemand die op jonge leeftijd de voorste kruisband heeft gescheurd, heeft op latere leeftijd een hoge kans op slijtage. Dat gebeurt bijvoorbeeld vaak met skiën. Koningin Beatrix heeft dat bijvoorbeeld gehad. Zij heeft inmiddels ook een knieprothese. Wij gebruiken in ons ziekenhuis dezelfde “koninklijke” prothese.

Het komt ook vaak voor dat de oorzaak niet aanwijsbaar is. Veruit de meeste patiënten zijn boven de 55 jaar, maar soms opereren we ook jongere mensen.”

Wanneer is het nodig om te opereren?

“In het eerste gesprek dat ik met de patiënt heb, wil ik weten wat de impact van de klachten is op het dagelijkse, functionele leven van de patiënt. En hoe belangrijk dat is voor die persoon. Op basis van die informatie en wat er op de röntgenfoto's is te zien, adviseer ik of een operatie wenselijk is.

Mensen moet je vooral niet te vroeg opereren. Een knieprothese gaat ongeveer 20-25 jaar mee. Iemand die 50 is en in principe zonder teveel pijn nog een tijdje door kan lopen met de eigen knie, adviseer ik vaak te wachten. Anders moet de prothese vervangen worden op 70-75 jarige leeftijd. Of het dan nog verantwoord is om te opereren, is maar zeer de vraag. Vaak wil de patiënt tóch een nieuwe knie omdat die het hier-en-nu belangrijk vindt.

Maar vaak is de situatie ook heel duidelijk: als er op de röntgenfoto niets te zien is, mogen wij ook niet opereren. Een gezonde knie ga je natuurlijk niet vervangen!

Ik moet me tijdens het gesprek vooral verplaatsen in de patiënt. Wat willen zij? Dat telt mee. Vanuit mijn positie als chirurg kan ik daarnaast een objectief advies geven. Soms kost het moeite om een patiënt te overtuigen terwijl ik weet dat het beter is om te wachten met een operatie of dat een operatie niet nodig is. Van de 700 tot 1000 mensen die ik elk jaar zie, hebben er maar ongeveer 250 een nieuwe knie nodig!”

Rijnstate heeft een gespecialiseerd ‘knieteam’. Wat is daarvan het voordeel voor de patiënt?

“Ons knieteam bestaat uit gespecialiseerde vakmensen. Patiënttevredenheid staat centraal binnen ons team. Door te luisteren naar de wensen van de patiënt, leveren wij zorg op maat.

We benaderen de patiënt op dezelfde manier en wisselen informatie snel en efficiënt uit. We werken als een geoliede machine samen voor de patiënt. De patiënt merkt dat in de praktijk door het enthousiasme en de deskundigheid waarmee zij geholpen worden.”

Rijnstate biedt de patiënt ook het ‘Joint Motion’-programma. Wat houdt dat in?

Bij ‘Joint Motion’ wordt het de patiënt zo ‘makkelijk’ mogelijk gemaakt. Voorbereidende afspraken worden zoveel mogelijk geclusterd, circa een week na het eerste gesprek met de orthopedisch chirurg spreken we met de patiënt een operatiedatum af en na zo'n zes weken wordt de patiënt geopereerd. We werken ook samen met verpleeghuizen, als een patiënt in een verpleeghuis wilt revalideren, dan regelen wij een revalidatieplek.

Waarom vindt u dit werk zo leuk?

“Ik ben geïnteresseerd in verbetering, zichtbare verandering. De knieprothese is wat dat betreft een echte 'winner'. Het maakt voor mensen met artrose het verschil tussen een ellendig en een gelukkig leven. Ik vraag na de operatie altijd: bent u beter dan voor de operatie? Een enkele keer is dat niet het geval. Dan baal ik. Iemand moet zich beter voelen. Daarvoor doe je het.”

Lees ook:

Dennis Kok is orthopedisch chirurg, begon in januari 2010 in ziekenhuis Rijnstate te Arnhem. Sinds zijn aanstelling heeft hij ongeveer 80 knieprotheses geplaatst. Maar tijdens zijn opleiding plaatste hij er ook al ongeveer 150. Veel ervaring, ondanks zijn nog korte carrière.
Lees het complete interview

Inge van Hulst is orthopedisch consulent bij Rijnstate en maakt deel uit van het knieteam. De functie is mede in het leven geroepen om kniepatiënten goed en volledig voor te lichten.
Lees het complete interview

Leny Blonk is verpleegkundig specialist bij Rijnstate en maakt deel uit van het knieteam. De functie is mede in het leven geroepen om de arts te ontlasten in zijn taken.
Lees het complete interview